Gừng

Gừng bao nhiêu calo và chứa chất gì?

100 gram gừng tươi cung cấp khoảng 80 kcal theo dữ liệu USDA, trong đó phần lớn năng lượng đến từ carbohydrate (gần 18 gram). Hàm lượng nước chiếm khoảng 79%, protein chỉ ở mức 1,8 gram và chất béo gần như không đáng kể.

Điểm nổi bật về vi chất của gừng nằm ở kali (415 mg, khoảng 9% nhu cầu hàng ngày), đồng (0,23 mg, chiếm tới 25% nhu cầu hàng ngày) và vitamin B6 (0,16 mg, tương đương 12% nhu cầu hàng ngày). Ngoài các vi chất thông thường, gừng tươi còn chứa hoạt chất 6-gingerol, một hợp chất phenol tạo nên vị cay nồng đặc trưng. Khi gừng được phơi khô hoặc nấu ở nhiệt độ cao, gingerol sẽ chuyển hóa thành shogaol có hoạt tính kháng viêm mạnh hơn.

Lưu ý: Gừng tươi non của Việt Nam thường chứa nhiều nước hơn gừng già, nên lượng calo thực tế có thể thấp hơn con số 80 kcal (Viện Dinh Dưỡng Việt Nam ghi nhận khoảng 25 kcal cho gừng tươi non).

Ăn gừng có tác dụng gì?

Tác dụng được công nhận rộng rãi nhất của gừng là hỗ trợ giảm buồn nôn. Nhiều nghiên cứu tổng hợp (meta-analysis) đã xác nhận rằng gừng giúp giảm cảm giác buồn nôn do say tàu xe, ốm nghén ở phụ nữ mang thai (liều khuyến nghị dưới 1 gram bột gừng mỗi ngày cho bà bầu) và sau phẫu thuật.

Gingerol trong gừng cũng góp phần kích thích tiết enzyme tiêu hóa, hỗ trợ dạ dày co bóp tốt hơn nên ăn gừng kèm bữa ăn giúp giảm cảm giác đầy bụng, khó tiêu. Trong y học cổ truyền, gừng mang tính ấm nên thường kết hợp với các thực phẩm tính hàn như cá, ốc, cua để cân bằng.

Ngoài ra, một số nghiên cứu ghi nhận gừng có thể hỗ trợ giảm đau khớp và giảm đau bụng kinh ở mức độ nhất định, tuy nhiên cần thêm bằng chứng lâm sàng trước khi khẳng định chắc chắn.

Ai không nên ăn gừng?

Người bị rối loạn đông máu hoặc đang dùng thuốc chống đông (warfarin) cần tránh ăn nhiều gừng vì gừng có tác dụng làm loãng máu nhẹ. Người bị viêm loét dạ dày, trào ngược dạ dày cũng nên hạn chế vì vị cay nồng có thể kích ứng niêm mạc. Phụ nữ mang thai ở giai đoạn cuối thai kỳ và người sắp phẫu thuật nên ngừng dùng gừng trước ít nhất 2 tuần.

Một lưu ý rất quan trọng: gừng bị dập nát, thối nhũn hoặc đã mọc mầm sẽ sinh ra safrol, một chất có khả năng gây độc cho tế bào gan. Nhìn thấy gừng có vết thâm đen hoặc mốc thì bỏ đi cả củ, không nên cắt bỏ phần hỏng rồi dùng tiếp phần còn lại.

Cách dùng gừng trong nấu ăn

Trong bếp Việt, gừng đóng vai trò chính là khử mùi tanh cho cá, hải sản, ốc và thịt vịt. Vài lát gừng đập dập thả vào nồi luộc gà hay hấp cá đã giúp món ăn thơm hơn hẳn mà không cần thêm gia vị phức tạp.

Gừng cũng là thành phần quen thuộc trong nhiều món kho (cá kho gừng, thịt heo kho gừng), nước chấm (mắm gừng chấm gà luộc, cá hấp) và đồ uống (trà gừng mật ong, nước gừng ấm). Vào dịp Tết, mứt gừng là món ăn vặt truyền thống quen thuộc ở nhiều gia đình miền Bắc.

Mẹo nhỏ khi dùng gừng: với món kho hay xào thì nên phi gừng băm trước cho thơm, còn với món luộc hay hấp thì chỉ cần đập dập nguyên vỏ để gừng tiết tinh dầu từ từ mà không bị cay gắt.